Logo

AV. TUĞÇE AYAĞ ESİN

Hukuk & Arabuluculuk & Danışmanlık
Ana Sayfa Hakkımızda
Uzmanlıklar
Miras Hukuku Ceza Hukuku Aile Hukuku Ticaret Hukuku Gayrimenkul Hukuku İş Hukuku E-Ticaret Hukuku Tazminat Hukuku Bilişim Hukuku Telif Hakkı Sağlık Hukuku Fikri Mülkiyet Borçlar Hukuku
Makaleler İletişim
Randevu Al
Logo
Ana Sayfa Hakkımızda
Uzmanlık Alanları
Miras Ceza Aile Ticaret Emlak İş E-Ticaret Tazminat Bilişim Telif Sağlık Fikri Mülk. Borçlar Hukuku
Makaleler İletişim
Randevu Oluştur
Uzmanlık Alanlarımız

Borçlar Hukuku

Ana Sayfa • Borçlar Hukuku

Sözleşmeler ve Alacak İlişkileri

Borçlar hukuku, kişiler arasındaki borç ilişkilerini düzenleyen ve günlük hayatta en sık karşılaşılan hukuk dalıdır. Sözleşmelerin hazırlanması, alacakların tahsili, haksız fiillerden doğan tazminat talepleri ve kira uyuşmazlıkları bu kapsamdadır. Ofisimiz, borçlar hukukunun karmaşık yapısında müvekkillerine stratejik ve sonuç odaklı çözümler sunar.

"Bir sözleşme sadece kağıt üzerindeki imzalardan ibaret değildir; tarafların gelecekteki hak ve yükümlülüklerinin teminatıdır."

Borç Kavramı

Borç; bir kişinin başka bir kişiye karşı belirli bir davranışı yerine getirme yükümlülüğü altına girdiği hukuki ilişkidir.

Borç İlişkisinin Unsurları

  • Alacaklı
  • Borçlu
  • Edim

Edim Türleri

  • Verme borcu
  • Yapma borcu
  • Yapmama borcu

Kanuni Dayanak

Borçlar hukukunun temel kaynağı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'dur.

Borçlar Hukukunun İlkeleri

  • Sözleşme özgürlüğü
  • Dürüstlük kuralı
  • Kusur sorumluluğu
  • Hakkaniyet ilkesi

Yargıtay Yaklaşımı

Yargıtay, borç ilişkisinde tarafların hak ve yükümlülüklerini sözleşme içeriği ve dürüstlük kuralı çerçevesinde değerlendirmektedir.

1. Sözleşmeden Doğan Borçlar

Tarafların karşılıklı ve uygun irade açıklamalarıyla kurulan sözleşmelerden doğan borçlardır.

2. Haksız Fiilden Doğan Borçlar

Bir kişinin hukuka aykırı ve kusurlu davranışı sonucu başkasına zarar vermesi halinde doğan borç ilişkisidir.

3. Sebepsiz Zenginleşme

Haklı bir sebep olmaksızın bir kişinin malvarlığının diğer kişi aleyhine artması durumunda iade borcu doğar.

TBK Düzenlemesi

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu borcun kaynaklarını genel hükümler başlığı altında düzenlemektedir.

Uygulama Örneği

Satış sözleşmesi ile alıcının bedel ödeme, satıcının mal teslim etme borcu doğar.

Yargıtay Yaklaşımı

Bir borcun hangi kaynaktan doğduğu, uygulanacak hükümlerin belirlenmesi açısından önem taşır.

Sözleşme Kavramı

Sözleşme, iki veya daha fazla kişinin hukuki sonuç doğurmaya yönelik karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamasıdır.

Sözleşme Özgürlüğü

  • Sözleşme yapıp yapmama özgürlüğü
  • Taraf seçme özgürlüğü
  • Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
  • Sözleşme şeklini belirleme özgürlüğü

Sözleşmenin Kurulması

  • Öneri (icap)
  • Kabul
  • Karşılıklı irade uyumu

Dürüstlük Kuralı

Taraflar haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uygun davranmalıdır.

Yargıtay Yaklaşımı

Sözleşmeler yorumlanırken yalnızca kelimeler değil, tarafların gerçek iradeleri ve sözleşmenin amacı dikkate alınır.

1. Ehliyet

Tarafların geçerli bir sözleşme yapabilmesi için fiil ehliyetine sahip olması gerekir.

2. Konunun Hukuka Uygun Olması

Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı sözleşmeler geçersiz olabilir.

3. Şekil Şartları

  • Adi yazılı şekil
  • Resmi şekil
  • Kanunda öngörülen özel şekiller

Kesin Hükümsüzlük

Geçerlilik şartlarını taşımayan sözleşmeler baştan itibaren geçersiz sayılabilir.

Yargıtay Yaklaşımı

Mahkemeler sözleşmenin geçerliliğini öncelikle re'sen değerlendirebilir.

Hata

Kişinin gerçek iradesi ile açıkladığı iradenin uyuşmamasıdır.

Hile

Bir kişinin aldatılması sonucu sözleşme yapmasıdır.

İkrah (Korkutma)

Kişinin tehdit veya baskı altında sözleşme yapmasıdır.

Gabin (Aşırı Yararlanma)

Bir tarafın zor durumda kalmasından yararlanılarak açık dengesizlik oluşturulmasıdır.

Hukuki Sonuç

İrade sakatlığı bulunan taraf belirli şartlarla sözleşme ile bağlı olmaktan kurtulabilir.

Yargıtay Yaklaşımı

İrade sakatlığının varlığı somut olayın özellikleri, tarafların durumu ve deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.

İfa Kavramı

İfa, borçlunun borç konusu edimi sözleşmeye ve kanuna uygun şekilde yerine getirmesidir.

İfanın Şartları

  • Doğru kişiye yapılması
  • Doğru zamanda yapılması
  • Doğru yerde yapılması
  • Kararlaştırılan edimin yerine getirilmesi

İfa Yeri

Taraflar aksini kararlaştırmamışsa Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre ifa yeri belirlenir.

İfa Zamanı

  • Belirli vadeli borçlar
  • Belirsiz süreli borçlar
  • Derhal ifa edilmesi gereken borçlar

Uygulama Örneği

Satıcı, satış sözleşmesinde kararlaştırılan malı zamanında ve ayıpsız teslim etmekle yükümlüdür.

Yargıtay Yaklaşımı

İfanın gereği gibi yapılıp yapılmadığı belirlenirken sözleşme hükümleri ve tarafların gerçek amacı dikkate alınır.

İfa Etmeme Halleri

  • Hiç ifa etmeme
  • Geç ifa
  • Eksik ifa
  • Ayıplı ifa

Borçlunun Sorumluluğu

Borçlu, kusurlu şekilde borcunu yerine getirmezse alacaklının zararını gidermekle yükümlü olabilir.

İmkânsızlık

Borç konusu edimin yerine getirilmesinin mümkün olmaması halinde borcun sona ermesi veya tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.

Sorumluluğun Unsurları

  • Borç ilişkisi
  • Aykırılık
  • Zarar
  • Kusur
  • Nedensellik bağı

Yargıtay Yaklaşımı

Borçlunun sorumluluğu değerlendirilirken kusur durumu ve zararla olan bağlantısı araştırılır.

Temerrüt Nedir?

Borçlunun, borcunu zamanında yerine getirmemesi ve gerekli şartların oluşması halinde gecikmeden sorumlu olmasıdır.

Temerrüt Şartları

  • Muaccel bir borcun bulunması
  • Borçlunun ifada gecikmesi
  • Gerekli hallerde ihtar yapılması

Alacaklının Hakları

  • Aynen ifa talebi
  • Gecikme tazminatı
  • Sözleşmeden dönme
  • Zararın giderilmesi

Örnek

Vadesi gelen borcunu ödemeyen borçlu, şartları oluşmuşsa temerrüde düşer.

Yargıtay Yaklaşımı

Temerrüt için borcun muaccel olması ve kanuni şartların gerçekleşmesi aranır.

Tanım

Alacaklının, borçlunun gereği gibi ifa teklifini haklı sebep olmadan kabul etmemesi halinde ortaya çıkar.

Sonuçları

  • Borçlunun sorumluluğunun azalması
  • Tevdi hakkı
  • Bazı durumlarda borçtan kurtulma

Tevdi

Borçlu, teslim edemediği edimi kanunda öngörülen şekilde güvenli bir yere bırakabilir.

Yargıtay Yaklaşımı

Alacaklının kabulden kaçınmasının haklı olup olmadığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Sona Erme Sebepleri

  • İfa
  • İbra
  • Takas
  • Yenileme
  • Zamanaşımı

Fesih

Sürekli borç ilişkilerinde geleceğe etkili olarak sona erdirme işlemidir.

Dönme

Sözleşmeden geriye etkili olarak kurtulmayı sağlayan hukuki işlemdir.

Uygulama Örneği

Ayıplı mal tesliminde kanuni şartlar oluşursa alıcı sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.

Yargıtay Yaklaşımı

Sözleşmenin sona erdirilmesinde taraf iradeleri ve kanuni şartlar birlikte değerlendirilir.

Haksız Fiil Kavramı

Haksız fiil; bir kişinin hukuka aykırı ve kusurlu davranışıyla başka bir kişinin malvarlığına veya kişilik değerlerine zarar vermesidir.

Haksız Fiilin Unsurları

  • Hukuka aykırı fiil
  • Zarar
  • Kusur
  • Nedensellik bağı

Hukuki Dayanak

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir.

Sorumluluk Türleri

  • Kusur sorumluluğu
  • Kusursuz sorumluluk
  • Adam çalıştıranın sorumluluğu
  • Hayvan bulunduranın sorumluluğu

Dava Türleri

  • Maddi tazminat davası
  • Manevi tazminat davası
  • Tespit davası

Yargıtay Yaklaşımı

Yargıtay, haksız fiil sorumluluğunda zarar ile fiil arasındaki uygun illiyet bağının varlığını özellikle araştırmaktadır.

Tanım

Haklı bir sebep olmaksızın bir kişinin malvarlığının artması ve diğer kişinin malvarlığının azalması durumunda iade yükümlülüğü doğar.

Unsurlar

  • Zenginleşme
  • Fakirleşme
  • Nedensellik bağı
  • Haklı sebebin bulunmaması

Örnekler

  • Yanlış hesaba para gönderilmesi
  • Borç olmadığı halde ödeme yapılması
  • Geçersiz sözleşme nedeniyle alınan bedel

İade Borcu

Zenginleşen kişi, elde ettiği kazanımı sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde geri vermekle yükümlüdür.

Zamanaşımı

Hak sahibinin geri isteme hakkını öğrendiği tarihten itibaren kanuni zamanaşımı süreleri uygulanır.

Yargıtay Yaklaşımı

Sebepsiz zenginleşmede temel amaç, haklı bir sebep olmadan oluşan malvarlığı artışının eski hale getirilmesidir.

Maddi Tazminat

Kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmenin giderilmesi amacıyla istenen tazminattır.

Manevi Tazminat

Kişilik haklarının ihlali nedeniyle yaşanan elem, acı ve üzüntünün giderilmesine yönelik taleptir.

Zarar Türleri

  • Fiili zarar
  • Yoksun kalınan kâr
  • Bedensel zarar
  • Destekten yoksun kalma zararı

Tazminat Hesaplama İlkeleri

  • Gerçek zarar ilkesi
  • Kusur oranı
  • Nedensellik bağı
  • Hakkaniyet değerlendirmesi

Yargıtay Yaklaşımı

Tazminat miktarı belirlenirken zarar görenin gerçek kaybı ve tarafların kusur durumu birlikte değerlendirilir.

Satış Sözleşmesi

Satıcının malı teslim, alıcının bedeli ödeme borcu altına girdiği sözleşmedir.

Kira Sözleşmesi

Kiraya verenin kullanım hakkı sağlaması, kiracının bedel ödeme borcu üstlenmesidir.

Eser Sözleşmesi

Yüklenicinin bir eser meydana getirme, iş sahibinin bedel ödeme borcudur.

Vekâlet Sözleşmesi

Vekilin belirli bir işi görmeyi veya işlemi yapmayı üstlendiği sözleşmedir.

Yargıtay Yaklaşımı

Özel borç ilişkilerinde sözleşmenin türü doğru belirlenmeli ve ilgili özel hükümler uygulanmalıdır.

Yargıtay Değerlendirme Kriterleri

  • Sözleşmenin gerçek iradesi
  • Tarafların kusur durumu
  • Zarar miktarı
  • Nedensellik bağı
  • Dürüstlük kuralı

Yerleşik İlkeler

  • Sözleşmeye bağlılık esastır.
  • Kimse kendi kusurundan yararlanamaz.
  • Gerçek zarar giderilmelidir.
  • Hakkaniyet tazminat belirlemede önemlidir.

Genel Hukuki Değerlendirme

Borçlar hukukunda uyuşmazlığın çözümü için öncelikle borcun kaynağı, sözleşme hükümleri, kusur durumu ve zarar ilişkisi birlikte incelenmelidir.

Borçlar Hukuku Alanındaki Hizmetlerimiz

Sözleşme Hazırlama

Ticari ve şahsi sözleşmelerin düzenlenmesi ve revizesi.

Alacak Davaları

Borçlunun temerrüdü, itirazın iptali ve menfi tespit davaları.

Tazminat Hukuku

Haksız fiil ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle maddi-manevi tazminat.

Kira Uyuşmazlıkları

Tahliye, kira tespiti ve kira alacağı davaları.

Sıkça Sorulan Sorular

Cayma hakkı, sözleşmenin türüne (mesafeli satış, kapıdan satış vb.) göre değişir. Genellikle tüketiciler için 14 günlük yasal cayma süresi bulunmakla birlikte, ticari sözleşmelerde bu durum sözleşme maddelerine göre belirlenir.

Öncelikle noter aracılığıyla ihtarname çekilerek borçlu temerrüde düşürülebilir. Sonuç alınamazsa icra takibi başlatılabilir veya alacak davası açılabilir. Alacağın ispatı için yazılı deliller (senet, fatura, sözleşme) önemlidir.

Haksız bir fiil veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle zarara uğrayan kişi, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde (her halükarda 10 yıl) tazminat davası açabilir.

Diğer Uzmanlıklar

  • Ticaret Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İş Hukuku
Sözleşme Sorunları?

Alacak ve borç ilişkilerinizde hukuki destek alın.

Hemen Danışın
Logo

Av. Tuğçe Ayağ Esin Hukuk Bürosu, kurumsal ve bireysel müvekkillerine şeffaf, hızlı ve sonuç odaklı hukuki danışmanlık hizmeti sunan, güvene dayalı ilişkilere önem veren bir hukuk bürosudur.

Faaliyet Alanları

  • Borçlar Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku

Kurumsal

  • Hakkımızda
  • İletişim
  • Makaleler

İletişim

  • Adres: Menderes Caddesi Çebioğlu Twin Towers (Karabük Belediye Binası Yanı) Kat: 6 No:609 Merkez, 78100 Karabük Merkez/Karabük
  • +90 (507) 979 28 27
  • info@tugceayagesin.com

© 2026 tugceayagesin.com Tüm hakları saklıdır.

Yasal Uyarı